KavkazCenter - Amir Magas: Şamil Basayev’in İnguş Halefi

Amir Magas: Şamil Basayev’in İnguş Halefi

21 Temmuz 2007 tarihinde Kavkaz Center sitesi,Çeçen ve diğer Kuzey Kafkasya direnişinin lideri ve Çeçen-İçkerya Cumhuriyeti Devlet Başkanı Doka Umarov'un yeni bir kararnamesini yayınladı.Buna göre Ahmed Yevloyev (Amir Magas) Kafkasya direniş hareketinin en üst düzey askeri komutanı oldu. Bu görev geçmişte Basayev tarafından yerine getirilmişti. Böylece Yevloyev, en meşhur Çeçen direniş liderinin halefi olmuş oldu. Çeçen direnişinin komuta kademesinin pozisyonu ilk kez 2002 yılında bir hiyerarşiye göre düzenlendi. Bu dönemde direnişçiler kendilerini tek bir güç altında bütünleştirmek istediler. Ancak öncelikle başlıca iki lider olan Aslan Mashadov ve Şamil Basayev arasındaki bazı uyuşmazlıkların üstesinden gelinmesi gerekiyordu. Temmuz 2002'de saha komutanlarından oluşan Şura Meclisi, Çeçenistan ormanlarında toplandı. Bu toplantının sonucunda Basayev ve O'na bağlı olan komutanlar Mashadov'u bir kez daha devlet başkanı ve direnişin en üst siyasi lideri olarak tanıdılar, buna karşın Mashadov da Basayev'i en üst düzey askeri komutan olarak atadı. Böylece Basayev bütün direnişin askeri gücünü elinde toplamış oldu. Görülebileceği gibi, en üst askeri komutanın pozisyonu askeri nedenlerden çok siyasi nedenlere bağlı olarak oluşturuldu. Bu pozisyonun direniş içindeki uyuşmazlıklardan kaçınması gerekliydi. Aslan Mashadov ve daha sonra Şamil Basayev'in şahadetlerinden sonra askeri komutanın pozisyonu önemini kaybetti. Yeni başkan Umarov direnişin hem askeri hem de politik lideri durumunda. Bütün önemli kararları O veriyor ve Kafkasya'yı dolaşarak her bir cumhuriyetteki mücahit grupları bizzat savaşa hazırlıyor.

Geçtiğimiz Mayıs ayında Umarov, Arap asıllı komutan Seyfülislam'ı Genel Kurmay Başkanı olarak atadı. Öyle görünüyor ki direniş Cahar Dudayev'in zamanına geri döndü. O dönemde Dudayev ordunun başkomutanı konumundaydı, Genel Kurmay Başkanı ise Aslan Mashadov idi ve saha komutanlarının aktivitelerini Mashadov koordine ediyordu. Bu sistem ilk Çeçen Savaşı boyunca etkisini gösterdi.

Yevloyev'in en yüksek askeri komutan olarak atanması, direnişin neden böyle bir atamaya ihtiyaç duyduğu yönündeki soruları ortaya çıkardı. İşin ilginç olan bir diğer yanı da Yevloyev'in bir Çeçen değil de İnguş olması.

Amir Magas olarak tanınan Ahmed Yevloyev'in kökeni hakkında fazla bir bilgi yok. Kamuoyu O'nun adını ilk defa 2004'ün Haziran ayında İnguşetya'da yüzlerce Çeçen ve İnguş mücahit tarafından gerçekleştirilen, onlarca asker, polis ve üst düzey devlet yetkilisinin öldürüldüğü geniş çaplı operasyonda duydu. Bu baskından bir gün sonra direnişin Avrupa'daki temsilcisi Ahmed Zakayev, bir basın toplantısı düzenleyerek bu baskının başlarında Magomed isminde bir komutanın bulunduğu İnguş direnişçiler tarafından yapıldığını duyurdu. Aynı gün Rus ajansları, bu komutanın ismini Magomed Yevloyev olarak duyuruyordu.

Bundan kısa bir süre sonra da Rus Federal Güvenlik Servisi(FSB), Yevloyev hakkında bir dosya yayınladı(utro.ru,24 Eylül 2004). FSB'ye göre Magas'ın ismi Umarov'un da en son kararnamesinde geçtiği gibi Ahmed veya Magomed değil de Ali Taziyev idi.O eski bir İnguş polis memuruydu ve 1998 yılında hiçbir iz bırakmadan ortadan kaybolmuştu.2000 yılında İnguşetya hükümeti resmen öldüğünü duyurmuştu. Fakat O ölmemişti.Şamil Basayevin grubuna katılmıştı ve Çeçenistan'da Rus ordusuna karşı savaşıyordu.Nisan 2004'de Çeçen direnişi savaşı Kafkasya'nın diğer bölgelerine taşımayı öngören yeni stratejisini uygulamaya başladı. Basayev, askeri lider olarak Magas'ı İnguş Sektörü'nün komutanlığına atadı. 21 Haziran 2004 baskınında Magas'ın önderliğinde 30 kadar İnguş savaşçı, cumhuriyetin en büyük şehri Nazran'ın ortasında kontrol noktası kurup kimlik kontrolü yapmışlardı. FSB'ye göre Magas, İçişleri Bakanı Ebubekir Kostayev'i bizzat öldürmüştü. 2006 Ekim'inde Umarov, Magas'ı Kafkasya'nın ön cephe komutanı olarak tayin etmişti. Magas Çeçenistan'ın batısında kalan cumhuriyetlerdeki direniş hareketinin sorumlusu olmuştu. Bunlar İnguşetya, Kuzey Osetya, Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkez, Stavropol ve Krasnodar bölgelerinden oluşuyordu. Magas'ın en üst askeri komutan olarak atanması ise O'nun şimdi Çeçenya ve Dağıstan'dan da sorumlu olduğu anlamına geliyor. Ayrıca üç kıdemli komutan (Ebu Enes, Tarhan Gaziyev ve Aslambek Vadalov) da Umarov tarafından Magas'a yardımcı olarak atandı. Peki,Umarov neden Magas'ı en üst askeri Amir olarak atadı? Gerçekten son dönemlerde İnguşetya'daki askeri garnizon ve diğer hedeflere yapılan saldırılardaki gözle görülen artış, Magas'ın ne kadar yetenekli bir komutan olduğunu kanıtladı. Bu muhtemel fakat Magas'ın bu göreve atanmasının başka nedenleri de var. O'nun ataması, direniş tarafından yürütülen enformasyon savaşının bir parçası olabilir. Umarov belki de bu atama ile Rus ordusunu bundan sonraki dönemde direnişin Kuzey Kafkasya'nın batı kesimine yöneleceğine inandırmak istiyor, gerçekte ise asıl büyük atağı başka bir bölgeye yapmayı planlıyor. Yevloyev'in atanması bu anlama gelebilir. Ve daha büyük bir eylem meydana gelirse Magas direnişte bir numaralı isim haline gelecektir. Andrey Smirnov Kaynak: Jamestown Foundation Çeviri: Mahran Türki, Çeçen Online Kavkaz Center